Τι είναι η ψηφιακή υπογραφή;

Η ψηφιακή υπογραφή βασίζεται σε ένα αναγνωρισμένο ψηφιακό πιστοποιητικό, το οποίο εκδίδεται από επίσημη αρχή έκδοσης πιστοποιητικών (στην Ελλάδα από την ΑΠΕΔ) και δεσμεύει μια μοναδική ταυτότητα σε ένα ζεύγος κρυπτογραφικών κλειδιών. Όταν ένα έγγραφο υπογράφεται ψηφιακά με το ιδιωτικό κλειδί του υπογράφοντος, το ακριβές περιεχόμενο του εγγράφου και η ταυτότητα του υπογράφοντος συνδέονται για να δημιουργήσουν ένα μοναδικό ψηφιακό αποτύπωμα, διασφαλίζοντας:

• Αυθεντικοποίηση: Η ταυτότητα του υπογράφοντος το έγγραφο έχει επικυρωθεί από μια δημόσια και αξιόπιστη αρχή.
• Ακεραιότητα: Το περιεχόμενο του εγγράφου δεν έχει τροποποιηθεί από τη στιγμή της υπογραφής του.
• Μη αποκήρυξη: Ο υπογράφων δεν μπορεί να αρνηθεί εύλογα ότι υπέγραψε το έγγραφο.

Ουσιαστικά, η ψηφιακή υπογραφή ισοδυναμεί με τη φυσική υπογραφή ενός φυσικού προσώπου στον ψηφιακό κόσμο.

Είδη ψηφιακών υπογραφών

Οι ψηφιακές υπογραφές, ανάλογα με τον τρόπο αποθήκευσής τους και λειτουργίας τους, μπορούν να διακριθούν σε δύο κύριες κατηγορίες:

Οι άυλες ψηφιακές υπογραφές είναι ψηφιακά πιστοποιητικά που αποθηκεύονται με ασφάλεια σε υποδομή πληροφορικής (server ή cloud) του φορέα που τις παρέχει, αντί σε φυσική συσκευή (π.χ. USB stick). Επιτρέπουν την ηλεκτρονική υπογραφή εγγράφων εξ αποστάσεως, προσφέροντας υψηλό επίπεδο ασφάλειας και νομική ισοδυναμία με την ιδιόχειρη υπογραφή, μέσω κρυπτογράφησης και ελέγχου ταυτότητας με διπαραγοντική πιστοποίηση (2FA).

Οι ψηφιακές υπογραφές σε USB πραγματοποιούνται με τη χρήση ειδικών συσκευών τύπου USB, γνωστών ως ΕΔΔΥ (Εγκεκριμένη Διάταξη Δημιουργίας Υπογραφής) ή USB Token, στις οποίες αποθηκεύονται με ασφάλεια τα ψηφιακά πιστοποιητικά του χρήστη. Αυτές οι συσκευές επιτρέπουν την υπογραφή ηλεκτρονικών εγγράφων και email και απαιτούν την εγκατάσταση ειδικών οδηγών (drivers) και λογισμικού για την επικοινωνία με τον υπολογιστή.

Τι είναι η ηλεκτρονική σφραγίδα

Η ηλεκτρονική σφραγίδα χρησιμοποιείται από νομικά πρόσωπα και αποτελεί ψηφιακά δεδομένα που επισυνάπτονται σε ένα ηλεκτρονικό έγγραφο για να εγγυηθούν την αυθεντικότητα της προέλευσης και την ακεραιότητα του περιεχομένου. Λειτουργεί ως η ψηφιακή αντίστοιχη της φυσικής σφραγίδας και δεσμεύει νομικά τον οργανισμό για το περιεχόμενο του εγγράφου. Όπως η φυσική σφραγίδα στον παραδοσιακό κόσμο, έτσι και η ηλεκτρονική σφραγίδα συνεπάγεται νομική δέσμευση: ο οργανισμός που την εφαρμόζει προτίθεται να δεσμευτεί από το περιεχόμενο του σφραγισμένου εγγράφου. Τα Βασικά χαρακτηριστικά και λειτουργίας των ψηφιακών σφραγίδων, επικεντρώνονται:

• Αυθεντικότητα: Επιβεβαιώνει ότι το έγγραφο προέρχεται από τον συγκεκριμένο φορέα (π.χ. μια εταιρεία).
• Ακεραιότητα: Διασφαλίζει ότι το περιεχόμενο του εγγράφου δεν έχει τροποποιηθεί μετά τη σφράγιση.
• Νομική δέσμευση: Ο φορέας δεσμεύεται νομικά για το περιεχόμενο του σφραγισμένου εγγράφου.
• Χρονοσφραγίδα (Timestamp): Μπορεί να περιλαμβάνει εγκεκριμένη χρονοσφραγίδα, η οποία αποδεικνύει την ακριβή χρονική στιγμή της σφράγισης.

Διαφορά ψηφιακής υπογραφής και ηλεκτρονικής σφραγίδας

Η κύρια διαφορά είναι ότι η ψηφιακή υπογραφή (που βασίζεται σε πιστοποιητικό PKI) ταυτοποιεί φυσικό πρόσωπο και εγγυάται την προέλευση και την ακεραιότητα του εγγράφου, ενώ η ηλεκτρονική σφραγίδα φορέα (Εγκεκριμένη Ηλεκτρονική Σφραγίδα) ταυτοποιεί νομικό πρόσωπο ή οργανισμό, διασφαλίζοντας την προέλευση και την ακεραιότητα των δεδομένων που παράγει ο φορέας. Η σφραγίδα έχει νομική ισχύ αντίστοιχη του ιδιόχειρου σφραγίσματος και της υπογραφής για τα έγγραφα του φορέα. Ενώ η σφραγίδα αφορά κυρίως την αυθεντικοποίηση εγγράφων από νομικές οντότητες, η ψηφιακή υπογραφή αφορά την αυθεντικοποίηση ατόμων σε έγγραφα και email.